De discussie over gratis kraanwater in de horeca duikt regelmatig op. Soms naar aanleiding van een politieke uitspraak, soms door een opvallende rekening op sociale media of een rechterlijke uitspraak in het buitenland.
De meningen zijn verdeeld.
Veel gasten vinden dat een glas kraanwater gratis beschikbaar zou moeten zijn. Horecaondernemers wijzen juist op de kosten van bediening, glaswerk, afwas en personeel.
Maar hoe zit het eigenlijk?
Moet de horeca gratis kraanwater serveren? En belangrijker: wat is tegenwoordig de slimste keuze voor een restaurant, café of hotel?
Is horeca verplicht om gratis kraanwater te geven?
Nee.
In Nederland bestaat geen wettelijke verplichting voor restaurants, cafés of hotels om gratis kraanwater aan gasten te schenken.
Een horecaondernemer mag zelf bepalen of kraanwater:
- gratis wordt aangeboden;
- tegen betaling wordt geserveerd;
- alleen beschikbaar is in combinatie met andere consumpties;
- of helemaal niet wordt aangeboden.
In landen zoals Frankrijk en Spanje gelden andere regels. Daar zijn restaurants in bepaalde situaties wel verplicht om gratis drinkwater beschikbaar te stellen.
Nederland kent die verplichting niet.
Waarom vinden veel gasten dat kraanwater gratis moet zijn?
De verwachting van gasten is de afgelopen jaren veranderd. Nederland beschikt over drinkwater van zeer hoge kwaliteit. Bovendien zijn consumenten steeds bewuster bezig met duurzaamheid, afvalreductie en lokaal gebruik van grondstoffen.
Voor veel gasten voelt het daarom logisch dat een glas kraanwater beschikbaar is wanneer zij een maaltijd bestellen. Onderzoeken laten bovendien zien dat een grote meerderheid van de Nederlanders vindt dat kraanwater gratis zou moeten zijn wanneer er ook andere consumpties worden afgenomen.
Voor veel consumenten gaat de discussie daarom niet over de prijs van het water, maar over gastvrijheid.
Waarom rekenen sommige restaurants voor kraanwater?
Hoewel kraanwater zelf nauwelijks iets kost, is het serveren ervan niet gratis.
Een glas moet worden:
- uitgeserveerd;
- afgeruimd;
- afgewassen;
- opgeslagen;
- en verwerkt binnen de bedrijfsvoering.
Daarnaast maken veel restaurants gebruik van gekoeld of gefilterd water. Ook deze installaties brengen kosten met zich mee.
Voor horecaondernemers draait de discussie daarom vaak niet om de prijs van het water zelf, maar om de service rondom het product. Dat verklaart waarom sommige restaurants een kleine vergoeding vragen voor een karaf water of een fles gefilterd kraanwater.
Gratis kraanwater of betaald water?
Er bestaat geen universeel juiste keuze. De beste oplossing hangt af van het concept van het bedrijf. Een luxe restaurant maakt andere afwegingen dan een lunchzaak, hotel of café.
Belangrijker is dat het beleid aansluit bij de verwachtingen van de doelgroep. Wanneer gasten begrijpen waarom een restaurant een bepaalde keuze maakt, ontstaat er zelden discussie. Problemen ontstaan vooral wanneer verwachtingen en werkelijkheid niet overeenkomen.
De discussie gaat eigenlijk over iets anders
De vraag of kraanwater gratis moet zijn, leidt vaak af van een belangrijkere ontwikkeling. Steeds meer horecaondernemers kijken niet meer naar water als een product, maar als onderdeel van hun gastbeleving.
Zij stellen zichzelf niet de vraag:
“Wat moet ik rekenen voor een glas water?”
Maar:
“Hoe past water binnen mijn serviceconcept?”
Dat zorgt voor een andere benadering. Water wordt dan onderdeel van gastvrijheid, duurzaamheid en operationele efficiëntie.
Waarom steeds meer horeca overstapt op gefilterd kraanwater
Professionele watersystemen worden steeds populairder binnen de horeca.
Dat heeft meerdere redenen:
- minder opslagruimte;
- geen transport van flessen;
- minder glas- en plasticafval;
- lagere CO₂-uitstoot;
- constante kwaliteit;
- efficiëntere bedrijfsvoering.
Daarnaast sluit gefilterd kraanwater goed aan bij de verwachtingen van moderne gasten. Steeds meer consumenten waarderen duurzame keuzes, zolang de kwaliteit hoog blijft.
Wat verwachten gasten vandaag?
De moderne gast verwacht niet per se dat alles gratis is. Wel verwacht hij transparantie, logica en gastvrijheid.
Een restaurant dat bewust kiest voor gratis kraanwater kan dat uitleggen vanuit service en duurzaamheid. Een restaurant dat kiest voor een kleine vergoeding kan dat uitleggen vanuit servicekosten of een waterconcept.
Beide keuzes kunnen werken. De manier waarop ze worden uitgelegd maakt vaak het verschil.
Conclusie
De vraag of horeca gratis kraanwater moet serveren heeft geen eenvoudig ja- of nee-antwoord.
Nederlandse horecaondernemers zijn niet verplicht om gratis kraanwater aan te bieden. Tegelijkertijd groeit de verwachting onder gasten dat water toegankelijk en duurzaam beschikbaar is.
De meest succesvolle horecabedrijven voeren daarom niet langer de discussie over gratis of betaald. Zij kijken naar de rol die water speelt binnen hun gastbeleving, duurzaamheid en bedrijfsvoering.
Want uiteindelijk gaat het niet om een glas water. Het gaat om de ervaring daaromheen.
